Start Nieuws ESL-dagen Inhoud Weblinks

Project 10


Manshoge elektrostaten zijn het, slechts 3cm dik en prachtig afgewerkt met glazen zijpanelen. Voor uw recensent (uw voorzitter) was deze avond een eerste kennismaking met Wim’s kindjes. En het was een heel aangename kennismaking. Dat kan ik u zeggen. Wim is al weer enkele jaren bezig met het ontwikkelen en optimaliseren van elektrostaten en weet inmiddels wat nodig is om een perfect klinkende elektrostaat te fabriceren.
Deze avond vertelde Wim met verve over zijn ontwerp, zijn ontwerp filosofie en zijn toekomstige ontwikkelingen. Wim was deze avond verder vooral luisteraar maar gelukkig vulde zijn zoon en clublid Martin dit prima aan door de regie van de avond over te nemen. En Martin deed dit met verve. Martin liet ons deze avond veel muziek horen, veelal vanaf de vinyl plaat.
Wim vertelde o.a. dat zijn nieuwste ontwerp genoegen neemt met “slechts” 2 kilovolt potentiaalverschil tussen het membraan en de draad-statoren. Veel elektrostaten werken met veel hogere spanningen tot wel meer dan 5 kilovolt. Voordeel van een lagere spanning is dat de statoren dichter bij het membraan geplaatst kunnen worden zodat het rendement weer toeneemt. Een bijkomend voordeel een “lage” hoogspanning is dat er minder kans is op doorslag in een b.v. vochtige omgeving en er minder veroudering en vervuiling optreedt. Met o.a. deze filosofie in gedachten heeft Wim zijn elektrostaten doorontwikkeld.
En ik kan u zeggen… Het resultaat mocht er zijn! 
De weergevers presteerden opmerkelijk goed en konden onze luisterzaal met een prima volume vullen! Zoals verwacht kon worden bij een elektrostatisch ontwerp waren de speakers uitermate snel en precies. Maar ook het laag, een zorgenkindje bij veel fullrange elektrostaten, was goed aanwezig. Niet overdadig maar wel erg strak, diep en onvervormd. 
Dit is mogelijk geworden volgens Wim, door zeer nauwkeurig te werken en het steeds weer dichter proberen te benaderen van de ideale balans tussen o.a de maatvoering, step-up verhouding, hoogspanning en de elektrische segmentering.
Later op de avond werd er nog meer muziek gedraaid vanaf de vinyl plaat, o.a. van Supertramp en Joe Jackson. Voor uw recensent is dit pure nostalgie en genieten en ik kan u vertellen, hij zat volop te genieten. Jammer dat we tegen half twaalf toch echt moesten stoppen.
Wim vertelde ons tot slot dat er nieuwe ontwikkelingen op stapel stonden… Wij zijn uitermate benieuwd! Wellicht een keer in een volgend seizoen? Bedankt Wim en Martin voor deze fijne en zeer muzikale avond!

De huidige Ipenburg full-range elektrostaten zijn 18-voudig gesegmenteerd en kunnen d.m.v. "bi-ampen" aangestuurd worden. Dit is mogelijk door de dubbele transformator configuratie. Wim is al weer enkele jaren bezig met het ontwikkelen en optimaliseren van elektrostaten. Deze avond vertelt hij ons uitgebreid over zijn huidige ontwerp en de mogelijke toekomstige ontwikkelingen. Er is veel aandacht uitgegaan naar praktische details. Zo is er gebruik gemaakt van een spanningsrail gelokaliseerd in het midden van het paneel. Die staat direct onder spanning waardoor het opladen en verdelen van de lading over het paneel na het aanzetten van de installatie relatief kort duurt. Een half uurtje is meer dan genoeg. Concurrerende commerciële panelen hebben soms meerder uren nodig om volledig op te laden en ingespeeld te raken. De maatvoering, sowieso erg belangrijk bij elektrostaten, is hier nog meer van belang omdat Wim gebruikt maakt van een zeer geringe afstand van 1,4 mm afstand tussen paneel een membraan. En hierbij is een maximale speling toegestaan van +/- 0,05 mm! Een nauwkeurige, solide constructie is dus van belang. De geringe afstand heeft echter belangrijke voordelen: er kan volstaan worden met een lagere bedrijfspanning van ca. 2250 V t.o.v. rond 5kV bij normale elektrostaten. Hierdoor hoeft de audiospanning minder versterkt te worden. Bij de huidige set wordt via eigen trafo’s een versterking van 2 X 75 = 150 maal gebruikt. Dit vergt dus minder (ingewikkelde) elektronica en het rendement in de weergave neemt toe doordat er minder afstand is te overbruggen bij de trilling van het memebraab. De korte afstand heeft dus duidelijke geluidstechnische voordelen. Er zijn bijkomende praktische voordelen van de lagere spanning: er treedt minder snel vervuiling (door aantrekken van stof) en daardoor veroudering op. De kans op doorslag van de spanning in een wat vochtige omgeving wordt ook minder.

Daarnaast wordt een aluminium profiel in combinatie met klittenband gebruikt voor de ophanging van het niet op zichzelf niet geleidende membraan. Het klittenband bleek ideaal zowel voor een duurzame ophanging met slechts geringe temperatuurinvloeden op de mechanische spanning van het membraan. Bij elke elektrostaat speelt het membraan zich mettertijd ook letterlijk steeds losser en moet dus na zekere tijd worden opgespannen en na gem. 5-8 jaar worden vernieuwd. Hierbij is de klittenband ophanging natuurlijk erg servicevriendelijk en beperkt de manuren en dus kosten van deze operatie.

Behalve een mooie optisch aanzicht blijken de glasplaten ten eerste als demper te functioneren voor de onvermijdelijk akoestische terugkoppeling.

Het paneel is onderverdeeld in parallelle sectoren van 1,5 cm breed, waarbij met weerstanden een hoogafval wordt bewerkstelligt, bijvoorbeeld van 20kHz naar 200 Hz. Hoewel geoptimaliseerd, brengt deze werkwijze wel nog steeds de van elektrostaten bekende plaatsgebondenheid met zich mee.

Voor de toekomstige versie denkt Wim eraan om te gaan werken met akoestische lenzen zoals onder andere toegepast door Acoustat. Dit levert een grotere spreiding in combinatie met een handhaving van een goede definitie op.

Wim Ipenburg 2004

 

 


Start ] Omhoog ] esl-club@dds.nl

Webmaster:
   
Copyright © 2002 ESL-club           


Laatst bijgewerkt: 08 juli 2005